Interview met Martine Mussies.
Promotor van klassiek onder jongeren, schrijfster of muzikante. Allemaal betitelingen die op zichzelf geen recht doen aan de activiteiten van Martine Mussies. Sinds kort houdt Martine zich bezig met nieuwe klassieke muziek. Tijd vonden we, om eens met haar te praten.
Wat krijgen we nou? Eerst hemel en aarde bewogen om jongeren aan de klassieke muziek te krijgen en nu nieuwe muziek?
Klopt! Maar vergis je niet, hoor, mijn missie om klassieke muziek te promoten gaat gewoon door, nieuwe muziek is daar natuurlijk maar een klein onderdeel van. Wel een belangrijk onderdeel, want kunstmuziek van deze tijd staat in veel opzichten veel dichter bij jongeren van nu dan bijvoorbeeld muziek uit de Romantiek. Dat merk ik nu ook met de opera After Life van Michel van der Aa. Met onze (post-)masterklas van de Universiteit Utrecht hebben we een OperaFlirt bezocht van dit werk en daarover ben ik nu aan het schrijven, bloggen en verzamelen. De E!M met het speciale operakatern die we samen maken komt pas over twee weken uit, maar op het videodagboek van de componist heb ik al veel goede reacties gehad. Veel jongeren vinden nieuwe media interessant en staan daardoor nu dus ineens wél open voor een heuse opera!
Heeft het in contact brengen van jongeren met klassiek niet gebracht wat je ervan had verwacht?
In tegendeel: als je me vijf jaar geleden had gezegd dat E!M nu 4700 lezers zou hebben had ik je vast en zeker voor gek verklaard. Juist doordat het concept zo goed loopt wil ik het graag uitbreiden. En een Nederlandstalig blog over muziek van nu was er nog niet, daarom ben ik erg blij dat zo'n grote en bekende organisatie als blog.nl me nu de kans geeft om dit kleine gat in de markt te gaan dichten. Al in de eerste week werd ik overspoeld door reacties van componisten, musicologen en vooral liefhebbers die me zeiden blij te zijn met dit initiatief, dus hopelijk zal nieuwe muziek niet alleen groeien binnen E!M, maar ook E!M helpen verder te groeien. Daarnaast kunnen alle kleine beetjes me helpen om de kosten te dekken, want het is nog steeds liefdewerk oud papier...
Wat is je grootste succes geweest op dit gebied?
Moeilijk te zeggen, want ik denk - natuurlijk - nog vooral aan alles wat ik nog wil gaan bereiken. Bovendien vind ik "succes" een moeilijk woord, ik doe gewoon wat goed voelt en hoop daarmee een bruggenbouwer te kunnen zijn. Maar als ik echt één succesmoment zou moeten kiezen, dan ga ik voor de brief van een jongen op het vmbo, die leerde voor bakker (niet een beroep dat ik direct met klassieke muziek zou associëren). Voor een kunstzinnig vak moest hij een klassiek stuk luisteren en dat deed met Encore!Magazine. Vanaf het moment dat hij Bach luisterde, was hij verkocht en ging hij het draaien op de bakkerij waar hij stage liep. Van 's morgens vroeg tot 's avonds laat: Bach-Bach-Bach.
Hij is niet de enige jongere die via school met E!M - en daarbij: met klassieke muziek - in aanmerking komt. In Nederland en Vlaanderen gebruiken nu iets meer dan 40 scholen artikelen uit het tijdschrift als lesmateriaal. Sommige docenten laten het hele tijdschrift daarvoor drukken, ze delen exemplaren uit tijdens de CKV-lessen en hopen dat het thuis goed gelezen wordt. Anderen zetten de pdf op alle schermen van de mediatheek en laten leerlingen de vragenlijsten invullen, terwijl ze via hun koptelefoons naar de bijbehorende muziekfiles en filmpjes luisteren. Dat is denk ik wel een succes, dat E!M nu al zoveel jongeren inspireren kan.
Denk je dat je- met de werkzaamheden rondom nieuwe muziek -het reeds opgebouwde jongerenpubliek kunt vasthouden?
Ik hoop natuurlijk van wel, hoewel ik denk dat het niet realistisch is te verwachten dat ze alle 4700 nu direct interesse zullen krijgen in moderne muziek. Maar goed, aan de andere kant is er ook een grote groep voor wie dit nieuwe weblog wel interessant is en E!M minder, dus daar maak ik me maar niet al te druk om. Wel laat ik de RSS van het modernklassiek-blog automatisch inladen op de E!M-site en verwijs ik er ook veel naar. In E!M18 komt daarnaast een item over die site, waarmee ik jongeren hopelijk kan prikkelen om eens een kijkje te komen nemen...
Op zich heb ik wel een sterke band met mijn lezers, met name door mijn weblog. Voor mijn verjaardag kreeg ik dit jaar tegen de 100 kaarten van ze en als ik ergens optreed of een tentamen heb zit mijn mailbox vol gelukswensen. Zo lief! Ook reageren ze op de inhoud van E!M en stellen ze me hun persoonlijke vragen. Meisjes zien me toch als een vriendin-op-het-web en maken me deelgenoot van hun zorgen over de liefde, hun vriendschappen en hun toekomst. Dat vind ik een groot compliment. Ik krijg rond de 30 mails per dag van lezers. Een deel daarvan zal zich hopelijk nog naar het forum verplaatsen, zodat ze ook elkaar kunnen helpen. Want vergis je niet, ondanks dat er de laatste tien jaar veel verandert is, is het ook anno nu nog steeds best lastig om 15 te zijn en van klassiek te houden. Ook wat dat betreft probeer ik een bruggenbouwer te zijn, want dat gevoel er niet bij te horen herken ik uit mijn eigen verleden.
Heeft de switch te maken met het verloop van jouw eigen ontwikkeling?
Nou, het is niet echt een switch, het is meer een uitbreiding. Natuurlijk blijft mijn werk mijn ontwikkeling volgen en andersom. Als conservatoriummeisje speelde ik Bach op de piano tot ik het clavecimbel ontdekte en prompt kwam er daarna een item over clavecimbels in E!M - en zo werkt het nog steeds. Toen ik me ging verdiepen in historische dans [Martine zit op dansles bij Dorothée Wortelboer, red.] ben ik begonnen met Barokdans.nl . Nu ik zelf steeds meer ga componeren en steeds vaker in aanraking kom met muziek van nu begon ik het te missen dat daar geen overkoepelende Nederlandstalige website voor bestond. Dat gevoel was de basis voor modernklassiek.blog.nl . Het blijft natuurlijk een niche in de markt, maar in de eerste maand hebben we nu al meer dan 900 unieke bezoekers, dus het gaat de goede kant op.
Bij mijn eigen ontwikkeling hoort natuurlijk ook dat ik meer overzicht krijg over het Nederlandse muziekleven. Het grootste nadeel van de klassieke muziek-promotie hier vind ik zelf dat het zo verbrokkeld is. E!M probeert daarom ook bruggen te bouwen tussen alle verschillende initiatieven, zoals met het Jong Talent Project voor Radio 4. We zijn begonnen met een Jong Talent Blog op de beide sites en werken toe naar compilatiecd's en radioprogramma's. Ook integreer ik de radioprogramma's die ik voor de Concertzender maak en allerlei filmpjes, zoals bijvoorbeeld die voor de Nederlandse Haydn Stichting. Ik herpubliceer artikelen uit de "volwassen" tijdschriften, in de hoop dat jongeren die wat meer aankunnen daar ook eens in kijken. En vorig jaar hebben Clemens Romijn (tekst en voordracht) en ik (beeld) in het Bethaniënklooster een multimediale presentatie gehouden over het Clavichord in de Lage Landen, die ook in E!M12 verschenen is. Momenteel zijn we in gesprek met het Nederlands Muziek Instituut, om te zien hoe we daarmee samen kunnen gaan werken.
Hoogtepunt van die samenwerkingen zijn onze themanummers. Bijvoorbeeld in opdracht van Oude Muziek Brabant, voor bij ons optreden op de Uitlokdag in Den Bosch. Daar stond ik dan met een vriendin voor klassen vol pubers middeleeuwse blokfluitduetten te spelen... maar ze vonden het echt leuk! Het tweede themanummer is vorige week afgerond, een special over opera in opdracht van de Universiteit Utrecht. Ons klasje van zes (post-)masterstudenten heeft 'm in twee weken gemaakt - als je me dat vorig jaar gezegd had, had ik je alweer niet geloofd!
Wat is het verloop van jouw eigen carriëre t.o.v. de blogbezigheden?
Ik hoop natuurlijk dat ik altijd zal kunnen blijven doen waar mijn hart ligt. Vaak krijg ik de kritiek dat ik teveel verschillende dingen doe, dat mensen zich geen beeld kunnen vormen. Maar ik hoop nog altijd dat alles bij elkaar zal komen, op termijn... en ik kan het gewoon niet laten om met allerlei aspecten van kunst en muziek bezig te zijn - dat is mijn manier om het leven te vieren. Vanaf het moment dat ik E!M startte doe ik wat ik moet doen. Al sinds ik op mijn achtste Da Victoria zong in het kinderkoor heb ik het gevoel dat ik muziek iets terug wil geven - het doet elke dag zoveel voor mij! Daarom wil ik mijn muziekbeleving ook zo graag delen. Eigenlijk is dat al lang vòòr het tijdschrift begonnen, iets later in het kinderkoor, toen de leden schriftjes (met persoonlijke noten en mooie liedteksten) en bandjes (met opnamen van Beethoven en Vivaldi) uitwisselden. Nog later, toen ik een jaar of zestien was en fanatiek piano speelde, bouwde ik mijn eerste website: PianoPals - voor en door jonge pianoliefhebbers van over de hele wereld. Daarop zette ik allemaal interviews met beroemde pianisten, bladmuziek van klassieke en eigen composities, discussiefora ("clubs") en columns over mijn eigen ervaringen als "jong talent". Pianopals was in het Engels, oftewel mijn toenmalige versie daarvan, maar terugkijkend zou je kunnen zeggen dat dat het allereerste begin was van wat later Encore!Magazine zou worden: een platform waar jonge mensen met interesse in klassieke muziek elkaar kunnen ontmoeten.
Wat is nu het belangrijkste voor je op de korte termijn? En de lange?
Op de korte termijn is het belangrijk dat E!M17 de deur uitgaat ;-) de scholen zijn er al een maandje mee bezig, nu werk ik nog wat typo's weg en daarna mag de pdf naar al onze losse lezers. Verder is het voor mij een mijlpaal dat ik mijn eigen punt-com-domein weer terug krijg, daarvoor ben ik nu een professionele Engelstalige website aan het bouwen, samen met violiste, fotografe én ontwerpster Mariska Offerman (die ook een erg mooi miniboekje maakt voor bij E!M18). Over een week of twee zal deze site on-line gaan en dan hoop ik daarmee natuurlijk voor grotere en meer internationale opdrachten te worden gevraagd.
En op de lange termijn... ik weet zeker dat de oplage van E!M nog minstens twee keer zo hoog kan worden. Liefst wil ik centraal gedrukte en verspreide exemplaren voor alle middelbare scholen in NL en BE. Binnen drie jaar hopen we twee miljoen pageviews en een uniek bereik van 125.000 te behalen. Daarnaast droom ik van bijbehorende producten, zoals cd's en dvd's. En hopelijk ook een goedlopende Engelstalige versie. Over 10 jaar hoop ik mijn promotie afgerond te hebben en één of meerdere boeken geschreven te hebben. Mijn keramiek staat op exposities en in belangrijke tijdschriften, mijn composities worden uitgegeven, op cd gezet en door professionals op concerten gespeeld. 'k Werk aan eigen tv-programma's en opera's voor jongeren, blijf op afstand betrokken bij E!M dat internationaal opereert en een winstgevend bedrijf is... oh ja, dromen heb ik genoeg!
Je schreef zelf ook enkele composities, waaronder "Slavisch Scherzo", "Hofdans" en "Kangoeroe Danst." Gaan we onder de c.d.'s in de winkel onder de M. van Mussies zoeken of liever onder de M. binnen de partituren?
Op termijn natuurlijk liefst allebei. Je kunt me nu bij bladmuziek al vinden, maar dat zijn nog voornamelijk arrangementen [o.m. de boeken "English & Irish Duets" en "Play Baroque!", red.]. Hopelijk komen er ooit nog eens nootjes van mij in een Donemus-blauwe cover, maar daarvoor zal ik nog heeeeeel veel moeten leren! Daarnaast heb ik al vaak meegewerkt aan radio-, cd- en DVD-opnames en hoop ik later een solo-album uit te brengen waarop ik eigen stukken speel. Maar ook dat is nog toekomstmuziek. Wel toekomstmuziek waar ik bewust al aan werk, zo heb ik compositieles van Joost Kleppe (hij is echt geweldig) en ben ik de filmmuziek aan het maken voor verschillende artfilmpjes en voor de televisiefilm "Kim". Een studie compositie aan de HKU blijft een droom van me... wie weet kan ik daar in september mee beginnen? Alweer een volgend doel, haha.
Jij en Ralph Rousseau Meulenbroeks zijn goeie vrienden, jij staat op zijn Gambomania DVD en samen organiseerden en speelden jullie de Dag van de Gamba in de Hofnar. Gaat hij jouw repertoire spelen?
Leuke vraag. Ralph is één van de liefste mensen die ik ken en ik heb bewondering voor de manier waarop hij de gamba naar het grote publiek brengt. Dus ja, ter zijner tijd zal ik vast en zeker een stuk voor hem schrijven - want er is nog veel te weinig modern repertoire voor de viola da gamba. Maar nogmaals: daarvoor moet ik nog heel veel leren. Voorlopig ben ik druk met het bouwen aan een stabiele basis, want mijn gepubliceerde stukjes tot nu toe zijn voor mijn gevoel toch vooral toevalstreffers. Joost laat ons allerlei technieken uitproberen en dat werkt heel goed voor mij, dus wie weet, over een paar jaar? Soms maak ik me wel zorgen, dat ik teveel dromen en doelen heb voor in dit ene leven. Ik hoop maar dat ik oud word. En ach, tot nu toe gaat alles best goed, toch?
Martines nieuwe passie: http://modernklassiek.blog.nl en de site van Encore! Magazine: www.encoremagazine.nl