Egidius Kwartet, Renaissance van het Madrigaal

Door Paula Quint.

Zie ook dit artikel

Poesia per musica

‘Onbestendigheid’ de spil tussen verleden en heden.

De madrigalen van Cypriano de Rore, veelal op teksten van Petrarca, gelden als de belangrijkste van zijn generatie. De vernieuwingen door deze componist aangebracht leggen de basis voor verdere ontwikkelingen. Chromatiek naast uitbeelding van tekst in muziek vormen de eerste nieuwe karakteristieken in de kunst van het madrigaal. En juist deze expressiviteit werd zeer wel door het Egidius Kwartet verstaan. Vol overtuiging en zeggingskracht vertolkte het kwartet de vierstemmige madrigalen. Voor de vijfstemmige composities konden de zangers rekenen op de werkelijk prachtige stem van Claron McFadden. Over de uitmuntende kwaliteiten van deze musici hoeft eigenlijk niet veel meer gezegd te worden. Ze hebben allen hun sporen inmiddels ruimschoots verdiend.

Het madrigaal ‘L’inconstantia che secco han’ staat in het programma centraal en leidt de toehoorders voorzichtig naar de 21e eeuw. Na een inleiding over het begrip onbestendigheid (l’inconstantia) van Michel de Montaigne, voorgedragen door altus Peter de Groot, wordt eerst de oorspronkelijke zetting van de Rore uitgevoerd. Vlak voor de pauze klinkt het werk nogmaals met een door Bart Visman toegevoegde vijfde stem, fraai gezongen door Claron MacFadden. Heel subtiel weet de componist de 450 jaar te overbruggen.

Rond 1550 werd het schrijven van cyclische werken - waarin iedere strofe op eigen wijze werd behandeld - steeds populairder. De gedichtencyclus ‘Just one more world’ van Leo Vroman, getoonzet door Bart Visman, sluit hier perfect op aan. De toelichting verwoordt dat Visman dezelfde voorkeuren heeft voor toon-woord schildering, gekoppeld aan harmonische rijkdom als zijn collegae uit de 16e eeuw. De gedichten van Vroman zijn geïnspireerd op zijn onderzoek als fysicus. Zijn foto’s van bloedstolsels toonde hem de synthese tussen kunst en wetenschap. De renaissance opnieuw geboren. In de muziek wisselen de prachtige, verfijnde, beeldende, sterke en soms grappige momenten elkaar af. Het absoluut adembenemende duet voor sopraan en altus zal lange tijd in herinnering blijven. Bart Visman zelf mocht overigens getuige zijn van deze fraaie uitvoering van zijn werk.

Beoordeling op schaal 1 tot 10: 8