Dordt Monumenteel: `Mijns liefkins bruun ooghen,' Contenance

OMB: Vlaamse polyfonie in de Trinitatiskapel.

BRON: Oude Muziek Brabant.

- Programmatoelichting.

De zogenaamde Franco-Vlaamse School beleefde omstreeks 1500 haar hoogtepunt met componisten als Josquin Desprez, Jacob Obrecht en Pierre de la Rue. Veel Nederlandstalige (of beter: Vlaamstalige) componisten schreven in die tijd ook liederen in hun eigen taal. Zoals de titel van dit programma al doet vermoeden is ook in de Nederlandstalige poëzie van die tijd de (al of niet beantwoorde) liefde voor de vrouw het centrale thema.

Veel van dit repertoire is overgeleverd in handschriften uit Noord-Italie. Omdat men daar de tekst toch niet begreep liet men deze weg in de bronnen en gebruikte de stukken als ‘speelmuziek’. Mede als gevolg hiervan heeft men lang aangenomen dat het ook daadwerkelijk om instrumentale muziek ging.

Inmiddels wordt duidelijk dat het overgrote deel van dit repertoire wel degelijk vocaal bedoeld is. Het toevoegen van de oorspronkelijk tekst opent een gehele nieuwe wereld, die nog eens de hegemonie van de (Franco-)Vlaamse componisten in deze periode onderstreept. De eenheid van tekst en muziek die in deze liederen wordt bereikt is ongeëvenaard.

Zelfs in de religieuze muziek speelden deze liederen een rol: verschillende missen en motetten zijn gecomponeerd met een Nederlands lied als uitgangspunt. En de zogenaamde Souterliedekens, de eerste complete verzameling psalmberijmingen in het Nederlands, dragen elk de melodie van een populair Nederlands lied uit die tijd.

Ensemble Contenance brengt vanmiddag een dwarsdoorsnede uit dit prachtige en, zeer ten onrechte, weinig bekende repertoire.

- Programma:

-Mijns liefkins bruun ooghen: Carolus Souliaert (? - 1540)
-Een vrauken edel van naturen: Anonym. (MünBS 9659, fol. 4’-5)
-Een vroulic wesen: Johannes Ghiselin (fl. ca.1491 - 1507)
-Tandernaken: Jacob Obrecht (1457/8 - 1505)
-Weet ghi wat minder jonger herten deert: Jacob Obrecht (1457/8 - 1505)
-Mijn hert altijt heeft verlanghen: Pierre de la Rue (ca.1452 - 1518)
-Vrolick en bly, looft God: Jacobus Clemens non papa (ca.1510/5 - 1555/6)
-Susanna schoon: Noe Faignient (fl. ca.1560 - 1600)
-Comt alle uyt by twe by drye: Lupus Hellinck (ca.1494 - 1541)
-Mijns liefkins bruun ooghen: Anonym. (LonBL 35087, fol 19’-21)
-Salve Mijns liefkins bruun ooghen: Anonym. (MünBS 34, fol 115’-118)

LOCATIE: Trinitatiskapel, Vriesestraat;
TIJDEN: 14, 15 en 16 uur. Elk concert duurt ca. 30 minuten;
ENTREE: Gratis.

Met dank aan Nico de Mie.

Over Ensemble Contenance.

De sopraan en dirigent Ildikó Hajnal studeerde muziek-zang en geschiedenis aan Hogeschool in Nyíregyháza, Hongarije Ook zong zij in het Kodály-koor van Debrecen. In Nederland studeerde zij aan het Brabants Conservatorium in Tilburg achtereenvolgens Koordirectie bij Hoite Pruiksma en Martien van Woerkum en Vroege Vocale Ensemble Muziek bij Rebecca Stewart, waarvoor zij respectievelijk in 1998 en 2002 haar diploma behaalde.
Als lid van diverse professionele ensembles heeft zij diverse radio opnames gemaakt en aan diverse festivals deelgenomen. voorbeelden hiervan zijn o.a. een KRO radio-opname van gregoriaanse gezangen en organa uit de viering van Maria-Lichtmis (2 febr.), gebaseerd op handschriften uit vroege 13e eeuw uit de befaamde Notre-Dame-School van Parijs met het ensemble Trigon. Met het opleidingsensemble Schola Cantorum Brabantiae heeft zij ook meegewerkt aan tv-, radio- en cd-opnamen.

Als solist trad zij o.a op met Schola Cantorum Brabantiae, o.a. tijdens een uitvoering van de Johannes Passion van J.S. Bach, op het Oude Muziekfestival in Utrecht (Spem in Alium), en met het Alkmaars cantatekoor. Daarnaast is zij werkzaam als dirigente van koren en ensembles, geeft zij zanglessen en workshops oude muziek. Vanaf 2006 geeft zij les aan het Centrum voor Amateurkunst in Tilburg als docente stemvorming, en vanaf augustus 2007 is zij als docente Oude Ensemble Muziek verbonden aan het Brabants Conservatorium in Tilburg.

De (contra)tenor en musicoloog Joep van Buchem was aanvankelijk actief als gitarist en drummer in diverse bands. Toen hij de oude muziek ontdekte begon hij de opleiding muziekwetenschappen aan de Universiteit van Utrecht en studeerde af op de uitvoeringspraktijk van 15e eeuwse vocale muziek – in het bijzonder een praktische benadering van het probleem van de musica ficta. Tevens specialiseerde hij zich in bronnenonderzoek. Daarna studeerde hij Vroege Vocale Ensemblemuziek bij Rebecca Stewart aan het Brabants Conservatorium in Tilburg. In diezelfde opleiding, die zich toelegt op het musiceren uit de oudst beschikbare bronnen, was hij ook werkzaam als docent toegepaste muziektheorie. Joep van Buchem zong onder andere bij de Cappella Pratensis.

Momenteel verleent hij o.a. medewerking aan de opleiding Oude Ensemblezang aan het Fontys conservatorium in Tilburg.

De dirigent en bas Stephan van der Maas bekwaamde zich verder in de oude muziek via cursussen en workshops bij Martien van Woerkum, Renée Kartodirdjo, Ludy Vrijdag en Rebecca Stewart. Naast het dirigeren, zong hij o.a. mee in het Brabantkoor, het Tilburgs Vocaal Ensemble en de Schola Cantorum Brabantiae. Hij is verder een veelgevraagd projectzanger bij verschillende ensembles en koren.

Jong talent tenor Bram Verheijen zingt in verschillende ensembles, waaronder ook Fala Música en Cantus Modalis. Hij schittert momenteen nogsteeds in `Meer es in u,' het Gruuthuse-manuscript live!.